Giới thiệu Python

Buổi 0

Ngôn ngữ lập trình là gì · Python dùng để làm gì · Cài đặt môi trường học tập

Buổi 0 – Giới thiệu Python1 / 20

Hôm nay em sẽ biết

Ngôn ngữ lập trình là gì
Python ra đời thế nào, vì sao được yêu thích
Python được dùng để làm những gì
Khác nhau giữa Scratch và Python
Cài đặt Python và Thonny, chạy chương trình đầu tiên

Buổi 0 – Giới thiệu Python2 / 20

Ngôn ngữ lập trình là gì?

Máy tính rất nhanh nhưng không tự biết làm gì
Con người viết chương trình – một dãy lệnh – để ra lệnh cho máy tính
Ngôn ngữ lập trình là "ngôn ngữ chung" giữa người và máy

Scratch là ngôn ngữ kéo – thả khối. Python là ngôn ngữ gõ lệnh bằng chữ. Cả hai đều là ngôn ngữ lập trình!

Buổi 0 – Giới thiệu Python3 / 20

Python ra đời thế nào?

Thông tin	Nội dung
Người tạo ra	Guido van Rossum (Hà Lan)
Năm ra đời	1991
Cái tên	lấy từ chương trình hài "Monty Python" của Anh – không phải con trăn!
Giá	miễn phí, ai cũng tải được
Phiên bản dùng hiện nay	Python 3

Buổi 0 – Giới thiệu Python4 / 20

Vì sao Python được yêu thích?

Dễ đọc, gần giống tiếng Anh
Ngắn gọn: viết ít dòng mà làm được nhiều việc
Mạnh mẽ: tính được số cực lớn, xử lý được rất nhiều dữ liệu
Cộng đồng lớn: có hàng trăm nghìn thư viện, tài liệu ở khắp nơi

print("Xin chào!")
print(2 ** 100)

Xin chào!
1267650600228229401496703205376

Buổi 0 – Giới thiệu Python5 / 20

Python dùng để làm gì?

Từ trí tuệ nhân tạo đến robot

Buổi 0 – Giới thiệu Python6 / 20

Python ở quanh em

Lĩnh vực	Ví dụ
Trí tuệ nhân tạo (AI)	máy học, nhận diện hình ảnh, trợ lý ảo
Trang web, ứng dụng	phần "phía sau" của nhiều trang web lớn
Phân tích dữ liệu	thống kê, vẽ biểu đồ, dự báo thời tiết
Khoa học	nghiên cứu thiên văn, sinh học, vật lý
Tự động hóa	tự đổi tên hàng nghìn file, tự gửi báo cáo
Robot, đồ chơi thông minh	lập trình mạch Raspberry Pi, micro:bit
Trò chơi	làm game nhỏ với thư viện Pygame

Buổi 0 – Giới thiệu Python7 / 20

Python và kỳ thi Tin học trẻ

Phần thi lập trình của Bảng B (THCS) cho phép dùng Python
Đề thi gồm các bài toán: em đọc đề, viết chương trình, máy chấm tự động bằng nhiều bộ dữ liệu (test)
Mỗi test đúng được điểm riêng → viết đúng càng nhiều trường hợp càng nhiều điểm

Mục tiêu của lớp: viết chương trình đúng, nhanh và cẩn thận với mọi trường hợp.

Buổi 0 – Giới thiệu Python8 / 20

Từ Scratch đến Python

Scratch	Python
kéo – thả khối màu	gõ lệnh bằng chữ
khối nói [Xin chào]	`print("Xin chào")`
khối lặp lại 10	`for i in range(10):`
khối nếu … thì	`if ...:`
"miệng" của khối	thụt lề 4 dấu cách

Tư duy lập trình em đã có từ Scratch. Giờ chỉ cần đổi khối thành chữ!

Buổi 0 – Giới thiệu Python9 / 20

Cài đặt môi trường học tập

Python + Thonny

Buổi 0 – Giới thiệu Python10 / 20

Em cần cài những gì?

Thành phần	Vai trò
Python	"bộ não" – hiểu và chạy các lệnh Python
Thonny	"cuốn vở" – nơi gõ chương trình, bấm chạy, xem kết quả

Tin vui: bộ cài Thonny đã có sẵn Python bên trong. Chỉ cần cài một phần mềm là đủ!

Buổi 0 – Giới thiệu Python11 / 20

Cài Thonny trên Windows

Mở trình duyệt, vào trang thonny.org
Bấm tải bản dành cho Windows
Mở file vừa tải, bấm Next liên tục rồi Install
Cài xong, mở Thonny từ menu Start
Lần đầu mở, chọn ngôn ngữ (có thể giữ English) rồi bấm Let's go!

Chỉ tải phần mềm từ trang chính thức thonny.org và python.org. Không tải từ trang lạ.

Buổi 0 – Giới thiệu Python12 / 20

Làm quen với Thonny

Khu vực	Dùng để
Ô soạn thảo (phía trên)	gõ chương trình
Ô Shell (phía dưới)	xem kết quả, thử nhanh từng lệnh
Nút ▶ Run (F5)	chạy chương trình
Nút ■ Stop	dừng chương trình đang chạy
Nút 💾 Save (Ctrl + S)	lưu chương trình

Buổi 0 – Giới thiệu Python13 / 20

Chương trình đầu tiên

Bước 1: gõ vào ô soạn thảo

print("Xin chào, mình là học sinh lớp Python!")
print(123 * 456)

Bước 2: bấm Ctrl + S, lưu tên xin_chao.py

Bước 3: bấm F5, xem kết quả ở ô Shell

Xin chào, mình là học sinh lớp Python!
56088

Buổi 0 – Giới thiệu Python14 / 20

Thử ngay trong Shell

Gõ trực tiếp vào ô Shell rồi bấm Enter – Python trả lời ngay:

>>> 2 + 3
5
>>> 2 ** 10
1024
>>> 17 // 5
3

Shell giống một chiếc máy tính bỏ túi siêu mạnh. Dùng để thử nhanh; bài làm thật thì gõ ở ô soạn thảo và lưu lại.

Buổi 0 – Giới thiệu Python15 / 20

Sắp xếp thư mục bài làm

Tạo một thư mục riêng, ví dụ D:\PythonHoc
Mỗi buổi một thư mục con: Buoi01, Buoi02, …
Đặt tên file không dấu, không khoảng trắng: tong_hai_so.py, bai1.py

Tên file không được trùng tên thư viện của Python như random.py, math.py – chương trình sẽ chạy sai!

Buổi 0 – Giới thiệu Python16 / 20

Khi đã quen: cài thêm VS Code

Đi thi, phòng máy có thể dùng phần mềm khác Thonny. Sau vài tuần, em làm quen thêm:

Cài Python từ python.org – nhớ tích ô Add python.exe to PATH
Cài Visual Studio Code từ code.visualstudio.com
Trong VS Code, cài tiện ích (extension) Python của Microsoft

Thầy/cô sẽ hướng dẫn phần này sau. Giai đoạn đầu chỉ cần Thonny.

Buổi 0 – Giới thiệu Python17 / 20

Gặp sự cố khi cài đặt?

Hiện tượng	Cách xử lý
Không tải được Thonny	dùng tạm trình chạy Python trên mạng, báo thầy/cô
Bấm F5 không thấy gì	xem ô Shell phía dưới; kiểm tra đã lưu file chưa
Chương trình chạy mãi không dừng	bấm nút Stop đỏ hoặc Ctrl + C
Gõ `python` trong cửa sổ lệnh lại mở Microsoft Store	Python chưa được cài, hoặc lúc cài quên tích Add to PATH

Buổi 0 – Giới thiệu Python18 / 20

Bí quyết học lập trình giỏi

Tự gõ code, không sao chép – tay nhớ lâu hơn mắt
Lỗi là bạn: đọc thông báo lỗi, sửa, chạy lại
Mỗi ngày một chút: 20–30 phút mỗi ngày tốt hơn 3 giờ một lần
Hỏi khi bí, nhưng hãy thử tự nghĩ ít nhất 10 phút trước
Chạy tay trên giấy khi chưa hiểu chương trình làm gì

Buổi 0 – Giới thiệu Python19 / 20

Chuẩn bị cho Buổi 1

Cài Thonny trên máy ở nhà
Chạy được chương trình xin_chao.py
Thử 5 phép tính bất kỳ trong ô Shell
Tạo thư mục D:\PythonHoc\Buoi01

Buổi 1: Làm quen với Python – lệnh print, các phép toán và cách đọc lỗi.

Buổi 0 – Giới thiệu Python20 / 20