Làm quen với Python

Buổi 1

Python cho Tin học trẻ · Bảng B (THCS)

Buổi 1 – Làm quen với Python1 / 26

Hôm nay em sẽ học

  1. Viết và chạy chương trình Python đầu tiên
  2. Dùng lệnh print để máy tính "nói"
  3. Dùng Python như một chiếc máy tính siêu mạnh
  4. Đọc thông báo lỗi và tự sửa lỗi
Buổi 1 – Làm quen với Python2 / 26

Từ Scratch đến Python

Scratch: kéo – thả khối

Khối nói [Xin chào] làm nhân vật nói một câu.

Python: gõ lệnh

print("Xin chào")
Xin chào
Tư duy lập trình em đã có. Giờ chỉ cần đổi khối thành chữ!
Buổi 1 – Làm quen với Python3 / 26

Vì sao học Python?

  • Ngắn gọn, dễ đọc – gần giống tiếng Anh
  • Được dùng trong kỳ thi Tin học trẻ
  • Tính được những số cực lớn mà Scratch không làm được
  • Các kỹ sư dùng Python để làm trí tuệ nhân tạo, trang web, phân tích dữ liệu…
Buổi 1 – Làm quen với Python4 / 26

Chuẩn bị: phần mềm Thonny

  1. Mở Thonny
  2. Gõ chương trình vào ô soạn thảo phía trên
  3. Bấm Ctrl + S để lưu, đặt tên bai1.py
  4. Bấm F5 (hoặc nút ▶ Run) để chạy
  5. Kết quả hiện ở ô Shell phía dưới
Tên file: không dấu, không khoảng trắng. Ví dụ bai1.py, tong_hai_so.py.
Buổi 1 – Làm quen với Python5 / 26

Phần 1: Lệnh print

Cho máy tính "nói"
Buổi 1 – Làm quen với Python6 / 26

Lệnh print

print("Xin chào các em")
print(2026)
print()
print("Tin học trẻ")
Xin chào các em
2026

Tin học trẻ
  • Chữ phải nằm trong dấu nháy "..."
  • Số thì không cần dấu nháy
  • print() in một dòng trống
Buổi 1 – Làm quen với Python7 / 26

In nhiều thứ cùng lúc

print("Năm nay là", 2026)
print("Em", "học", "Python")
print(1, 2, 3)
Năm nay là 2026
Em học Python
1 2 3
Ngăn cách bằng dấu phẩy , – Python tự thêm một dấu cách ở giữa.
Buổi 1 – Làm quen với Python8 / 26

Thử ngay!

Viết chương trình in ra 3 dòng:

Họ tên: Nguyễn Văn An
Lớp: 7A
Trường: THCS ...
Thay bằng tên, lớp, trường của em. Lưu file, bấm F5 và xem kết quả.
Buổi 1 – Làm quen với Python9 / 26

Phần 2: Python là máy tính

Cộng, trừ, nhân, chia… và hơn thế nữa
Buổi 1 – Làm quen với Python10 / 26

Các phép toán

Phép toánKý hiệuVí dụKết quả
Cộng, trừ+ -7 - 10-3
Nhân*7 * 856
Chia/17 / 53.4
Chia lấy phần nguyên//17 // 53
Chia lấy dư%17 % 52
Lũy thừa**2 ** 101024
Dùng ngoặc ( ) như trong toán: (2 + 3) * 4 bằng 20.
Buổi 1 – Làm quen với Python11 / 26

Hai phép quan trọng nhất: // và %

Chia 17 cái kẹo cho 5 bạn:

  • Mỗi bạn được 17 // 5 = 3 cái
  • Còn dư 17 % 5 = 2 cái
print(17 // 5)
print(17 % 5)
print(2026 % 10)
print(2026 // 10)
3
2
6
202
% 10 lấy chữ số cuối, // 10 bỏ chữ số cuối. Rất hay dùng trong đề thi!
Buổi 1 – Làm quen với Python12 / 26

Python tính được số rất lớn

print(2 ** 100)
1267650600228229401496703205376
  • Scratch chỉ hiện được khoảng 1.2676506002282294e+30
  • Python tính chính xác từng chữ số
Trong đề thi hay có số tới 10¹⁸ – với Python em không phải lo!
Buổi 1 – Làm quen với Python13 / 26

Phép nhân chữ

print("*" * 10)
print("ha" * 3)
print("=" * 5 + " Python " + "=" * 5)
**********
hahaha
===== Python =====
  • Chữ * số = lặp lại chữ nhiều lần
  • Chữ + chữ = nối hai chữ lại
Buổi 1 – Làm quen với Python14 / 26

Chú thích

# Đây là chú thích – Python bỏ qua dòng này
print("Xin chào")   # chú thích cuối dòng
  • Bắt đầu bằng dấu #
  • Dùng để ghi chú cho người đọc, giống "ghi chú" trong Scratch
Buổi 1 – Làm quen với Python15 / 26

Phần 3: Đọc lỗi như thám tử

Lỗi không đáng sợ – lỗi chỉ đường cho em
Buổi 1 – Làm quen với Python16 / 26

Các lỗi hay gặp

Em viếtPython báoSửa lại
Print("A")NameErrorprint viết thường
print("A"SyntaxErrorthêm )
print(A)NameErrorthêm dấu nháy: "A"
print(3,5)in ra 3 5số thập phân dùng dấu chấm: 3.5
Python phân biệt chữ hoa và chữ thường: print khác Print.
Buổi 1 – Làm quen với Python17 / 26

Cách đọc thông báo lỗi

Traceback (most recent call last):
  File "bai1.py", line 1, in <module>
    Print("A")
NameError: name 'Print' is not defined. Did you mean: 'print'?
  1. Nhìn dòng cuối: loại lỗi là gì?
  2. Nhìn line …: lỗi ở dòng thứ mấy?
  3. Sửa, lưu, chạy lại
Buổi 1 – Làm quen với Python18 / 26

Luyện tập

Bài ★ cả lớp làm · Bài ★★★ thử thách
Buổi 1 – Làm quen với Python19 / 26

Bài 1 ★ – Giới thiệu bản thân

In ra 3 dòng: họ tên, lớp, trường của em.

Họ tên: Trần Thị Bình
Lớp: 8B
Trường: THCS ...
Buổi 1 – Làm quen với Python20 / 26

Bài 2 ★ – Máy tính bỏ túi

Viết chương trình in ra, mỗi kết quả một dòng:

  1. 123 × 456
  2. 2026 chia lấy phần nguyên cho 7
  3. 2026 chia lấy dư cho 7
  4. 2 mũ 20
Đoán trước kết quả trong đầu, rồi chạy để kiểm tra.
Buổi 1 – Làm quen với Python21 / 26

Bài 3 ★★ – Vẽ hình bằng ký tự

In ra đúng hình bên dưới, dùng phép nhân chữ:

*
**
***
****
Mở rộng: in hình tam giác 10 dòng mà chỉ dùng 10 lệnh print thật ngắn.
Buổi 1 – Làm quen với Python22 / 26

Bài 4 ★★ – Đổi thời gian

10000 giây bằng bao nhiêu giờ, phút, giây?

Chỉ dùng // và %, chương trình in ra:

2 46 40
Gợi ý: 1 giờ = 3600 giây, 1 phút = 60 giây.
Buổi 1 – Làm quen với Python23 / 26

Bài 5 ★★★ – Thứ mấy?

Hôm nay là thứ Hai. Hỏi 100 ngày nữa là thứ mấy?

Số0123456
ThứHaiBaTưNămSáuBảyCN
Gợi ý: một tuần có 7 ngày. Phép toán nào cho biết "dư bao nhiêu ngày"?
Buổi 1 – Làm quen với Python24 / 26

Tóm tắt buổi 1

LệnhÝ nghĩa
print("chữ")In ra màn hình
print(a, b)In nhiều thứ, cách nhau dấu cách
// và %Chia lấy phần nguyên, chia lấy dư
**Lũy thừa
"*" * 5Lặp lại chữ
#Chú thích
Buổi 1 – Làm quen với Python25 / 26

Bài về nhà

  1. In tên của em trong một khung bằng dấu *
  2. Tính số giây trong một năm (365 ngày)
  3. Hôm nay là thứ Hai, hỏi 1000 ngày nữa là thứ mấy?
**************
* Nguyen An  *
**************
Buổi 1 – Làm quen với Python26 / 26
← → chuyển slide · F toàn màn hình