Xâu ký tự (string)

Buổi 11

Python cho Tin học trẻ · Bảng B (THCS)

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)1 / 23

Hôm nay em sẽ học

Lấy ký tự, cắt xâu, duyệt xâu
Các hàm hay dùng: upper, lower, isdigit, count, split, join
Xâu không sửa trực tiếp được – tạo xâu mới
Bài toán chuẩn hóa xâu – rất hay gặp trong đề thi

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)2 / 23

Khởi động

Trong Scratch, khối kí tự thứ 1 của apple cho ra gì?

Trả lời: a
Trong Python: "apple"[0]

Xâu giống như một list các ký tự!

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)3 / 23

Phần 1: Xâu như một dãy ký tự

Chỉ số, cắt xâu, duyệt xâu

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)4 / 23

Chỉ số của xâu

s = "Python"

Chỉ số	0	1	2	3	4	5
Ký tự	P	y	t	h	o	n
Chỉ số âm	-6	-5	-4	-3	-2	-1

Scratch	Python
kí tự thứ i của s	`s[i - 1]`
độ dài của s	`len(s)`
s có chứa a?	`"a" in s`
nối a b	`a + b`

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)5 / 23

Cắt xâu và duyệt xâu

s = "Tin hoc tre"
print(len(s))
print(s[0], s[-1])
print(s[0:3])
print(s[4:])
print(s[::-1])
for c in "abc":
    print(c)

11
T e
Tin
hoc tre
ert coh niT
a
b
c

s[a:b] lấy từ vị trí a đến b − 1, giống range.

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)6 / 23

Phần 2: Các hàm hay dùng

Hộp đồ nghề xử lý xâu

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)7 / 23

Hộp đồ nghề

Lệnh	Kết quả
`"Abc".upper()`	`"ABC"`
`"Abc".lower()`	`"abc"`
`"5".isdigit()`	`True` – là chữ số
`"a".isalpha()`	`True` – là chữ cái
`"banana".count("a")`	`3`
`" a b ".split()`	`["a", "b"]` – tách từ
`" ".join(["a", "b"])`	`"a b"` – ghép từ
`ord("A")`, `chr(66)`	`65`, `"B"` – mã ký tự

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)8 / 23

Tách từ và ghép từ

s = "  hoc   lap  trinh  "
tu = s.split()
print(tu)
print(len(tu))
print("-".join(tu))
print(" ".join(tu))

['hoc', 'lap', 'trinh']
3
hoc-lap-trinh
hoc lap trinh

split() tự bỏ mọi dấu cách thừa ở đầu, cuối và giữa các từ.

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)9 / 23

Phần 3: Xâu không sửa được

Muốn đổi thì tạo xâu mới

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)10 / 23

Xâu không sửa trực tiếp được

Sai

s = "meo"
s[0] = "M"

TypeError: 'str' object does not
support item assignment

Đúng: tạo xâu mới

s = "meo"
s = "M" + s[1:]
print(s)

Meo

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)11 / 23

Mẫu: xây dựng xâu kết quả

s = input()
kq = ""
for c in s:
    if c.isdigit():
        kq += c
print(kq)

a1b2c33
1233

Bắt đầu với xâu rỗng kq = ""
Duyệt từng ký tự, chọn ký tự cần giữ
Nối vào kq

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)12 / 23

Mã ký tự: ord và chr

Mỗi ký tự có một mã số:

Ký tự	`A`	`B`	`Z`	`a`	`b`	`z`	`0`
`ord`	65	66	90	97	98	122	48

c = "c"
print(ord(c) - ord("a"))
print(chr(ord(c) + 1))

2
d

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)13 / 23

Luyện tập

Input: một dòng chứa xâu s (độ dài ≤ 10⁵), trừ khi ghi khác

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)14 / 23

Bài 1 ★ – DEMSO

Output: số ký tự là chữ số trong s.

Input	Output
`Tin hoc tre 2027`	`4`

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)15 / 23

Bài 2 ★ – DEMHOA

Output: số chữ cái in hoa và số chữ cái thường, trên một dòng.

Input	Output
`Hello World`	`2 8`

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)16 / 23

Bài 3 ★★ – XAUDX

Output: YES nếu s là xâu đối xứng (đọc xuôi ngược như nhau), ngược lại NO.

Input	Output
`racecar`	`YES`
`python`	`NO`

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)17 / 23

Bài 4 ★★ – DEMTU

Output: số từ trong s. Các từ cách nhau bởi một hoặc nhiều dấu cách.

Input	Output
`hoc lap trinh`	`3`

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)18 / 23

Bài 5 ★★ – CHUANHOA

Chuẩn hóa họ tên:

Xóa dấu cách thừa: đầu, cuối và giữa các từ chỉ còn 1 dấu cách
Chữ cái đầu mỗi từ viết hoa, các chữ còn lại viết thường

Input	Output
`nguYEN van aN`	`Nguyen Van An`

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)19 / 23

Bài 6 ★★★ – MAHOA

Mã hóa Caesar: thay mỗi chữ cái thường bằng chữ cái đứng sau nó k vị trí (quay vòng z → a). Ký tự khác giữ nguyên.

Input: dòng 1 là k (0 ≤ k ≤ 10⁹); dòng 2 là xâu s.

Input	Output
`3` `xin chao!`	`alq fkdr!`

Gợi ý: dùng ord, chr và % 26.

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)20 / 23

Bài 7 ★★★ – TONGSO

Output: tổng các số nguyên có trong xâu. Các chữ số đứng liền nhau tạo thành một số.

Input	Output
`ab12c3d45`	`60`
`x7y`	`7`

12 + 3 + 45 = 60. Cẩn thận với số nằm ở cuối xâu!

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)21 / 23

Tóm tắt buổi 11

s = input()
kq = ""
for c in s:
    if ...:
        kq += c
print(kq)

s[i], s[a:b], s[::-1], len(s)
upper, lower, isdigit, isalpha, count
split() tách từ, " ".join(...) ghép từ
Xâu không sửa được → tạo xâu mới
ord, chr: mã ký tự

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)22 / 23

Bài về nhà

Xóa hết các nguyên âm (a, e, i, o, u) khỏi xâu.
Đếm số lần xuất hiện của mỗi chữ cái thường. In theo thứ tự a → z, chỉ in chữ có xuất hiện.
★★★ Kiểm tra hai xâu có phải đảo chữ của nhau không (ví dụ listen và silent).

Buổi 11 – Xâu ký tự (string)23 / 23