Buổi 6: Vòng lặp while

Hôm nay em sẽ học

while: lặp khi chưa biết trước số lần
Vòng lặp vô hạn và cách dừng
break – thoát vòng lặp, continue – bỏ qua một lượt
Khi nào dùng for, khi nào dùng while
Lập trình trò chơi Đoán số!

Bấm vào slide rồi dùng phím ← → để chuyển, phím F để xem toàn màn hình.

1. Kiến thức chính

Lặp khi chưa biết trước số lần

tien = 0
ngay = 0
while tien < 50000:       # lặp TRONG KHI điều kiện còn đúng
    tien += 2000
    ngay += 1
print(ngay)               # 25

Scratch	Python
lặp lại cho đến khi < đủ tiền >	`while tien < 50000:`
liên tục	`while True:`

Scratch lặp cho đến khi điều kiện đúng; Python while lặp trong khi điều kiện đúng. Hai điều kiện ngược nhau!

Vòng lặp vô hạn

Nếu quên thay đổi biến trong vòng lặp, điều kiện luôn đúng và chương trình chạy mãi. Cách dừng: nút Stop trong Thonny hoặc Ctrl + C.

break và continue

while True:
    x = int(input())
    if x == 0:
        break             # thoát hẳn vòng lặp
    if x < 0:
        continue          # bỏ qua phần còn lại, sang lượt tiếp
    print(x * 2)

Chọn for hay while?

Tình huống	Dùng
Biết trước số lần: n số, từ 1 đến n	`for`
Lặp đến khi một điều kiện xảy ra	`while`
Lặp mãi, tự quyết định lúc dừng	`while True` + `break`

2. Ghi nhớ và lỗi thường gặp

Lỗi	Hậu quả
Quên cập nhật biến trong `while`	vòng lặp vô hạn
Viết điều kiện của Scratch (cho đến khi) vào `while`	vòng lặp không chạy lần nào hoặc chạy sai
Khởi tạo giá trị lớn nhất bằng 0 khi các số có thể âm	kết quả sai
Đếm chữ số bằng `while n > 0` khi n = 0	ra 0 chữ số thay vì 1

3. Câu hỏi tự kiểm tra

Vòng lặp while x < 10: sẽ chạy bao nhiêu lần nếu bên trong có x += 3 và ban đầu x = 1?
break khác continue thế nào?
Đề bài: "đọc các số cho đến khi gặp số 0". Nên dùng for hay while?

4. Bài tập về nhà

Bài 1 ★★ – FIBO

Dãy Fibonacci: 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, … (mỗi số bằng tổng hai số đứng trước).

Input: số nguyên n (1 ≤ n ≤ 10¹⁸).

Output: các số Fibonacci không vượt quá n, trên một dòng.

Input	Output
`10`	`1 1 2 3 5 8`
`1`	`1 1`

Bài 2 ★★ – CHINHPHUONG

Số chính phương là bình phương của một số nguyên: 1, 4, 9, 16, 25, …

Input: số nguyên n (1 ≤ n ≤ 10¹²).

Output: số chính phương nhỏ nhất lớn hơn hoặc bằng n.

Input	Output
`10`	`16`
`16`	`16`

Bài 3 ★★★ (thử thách) – CANSO

Cộng các chữ số của n được một số mới. Lặp lại việc cộng chữ số cho đến khi chỉ còn một chữ số. In chữ số đó.

Ví dụ: 9875 → 9 + 8 + 7 + 5 = 29 → 2 + 9 = 11 → 1 + 1 = 2.

Input: số nguyên n (0 ≤ n ≤ 10¹⁸).

Output: chữ số cuối cùng.

Input	Output
`9875`	`2`
`7`	`7`

Gợi ý: dùng hai vòng while lồng nhau – vòng ngoài lặp khi n ≥ 10, vòng trong tính tổng chữ số.

Cách nộp bài: mỗi bài một file .py đặt tên theo tên bài. Chạy thử với tất cả ví dụ trước khi nộp!

Chưa mở đáp án

Đáp án sẽ được mở sau khi các em nộp bài tập về nhà.

Chưa mở đáp án

Đáp án sẽ được mở sau khi các em nộp bài tập về nhà.